متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه لوبیا توسط بیمارگر خاکزی f. sp. phaseoliFusarium solani ایجاد می شود و خسارت فراوان در مزارع لوبیا دنیا و ایران ایجاد می کند. در حال حاضر مهمترین و اقتصادی ترین روش کنترل این بیماری استفاده از ارقام مقاوم می باشد. برای این منظور در این تحقیق عکس العمل پنج رقم رایج کشت و 14 لاین لوبیا سفید به قارچ عامل بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه لوبیا ابتدا به صورت ارزیابی مورفولوژیک و سپس کمیت سنجی باReal time PCR انجام شد. بر اساس نتایج ارزیابی مورفولوژیک لاین KBC43106 و رقم درسا به ترتیب حساس و متحمل شناخته شدند، سپس به منظور ارزیابی کمی و روند رشد قارچ عامل بیماری در لاین حساس و رقم متحمل گیاهچه های دو برگچه ای با غلظت 107 اسپور در میلی لیتر قارچ عامل بیماری به روش فرو بردن ریشه (Root dip) تلقیح گردیدند و در فواصل زمانی صفر، 2، 7، 15، 21 و 30 روز پس از آلودگی از ریشه گیاهچه های تلقیح شده و شاهد نمونه برداری و استخراج DNA از آنها انجام شد. روند افزایش تدریجی میزان DNA قارچ موجود در ریشه ها با استفاده از تکنیک Real time PCR و به کارگیری سیستم SYBR Green همراه با آغازگرهای اختصاصی برای ژن elongation factor 1-α کمیت سنجی گردید. نتایج نشان داد تفاوت معنی داری بین مقدار DNA بیمارگر در ریشه گیاهان حساس و متحمل وجود دارد و بنابراین تکنیک Real time PCR، تکنیک مناسبی برای ارزیابی مقاومت ارقام و لاین های لوبیا می باشد.

به منظور مطالعه خصوصیات جوانه زنی، یونجه در واکنش به دو گونه قارچ فوزاریوم (F. oxysporum، (F. solani آزمایشی با استفاده از بذر چهار توده یونجه با منشا خارجی و ایرانی به اجرا درآمد. در این آزمایش، بذر توده ها با اسپور دو گونه قارچ (F. oxysporum F. solani) مورد تنش قرار گرفته و خصوصیات بذری توده ها در تنش با قارچ و شاهد مورد مقایسه قرار گرفتند. صفات درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه، وزن تر و خشک گیاهچه ها و همچنین شاخص بنیه در واکنش به دو گونه قارچ، مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشان داد که بین توده ها و عوامل آلودگی برای صفات درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه و ساقه چه، و شاخص بنیه بذر نسبت به شاهد اختلاف معنی داری وجود داشت.

قارچ Fusarium solani f. sp. melongenae یکی از مهم ترین عوامل بیماری زای خاک زی است که دارای دامنه میزبانی بسیار وسیعی بوده و با ایجاد بیماری پژمردگی آوندی روی گیاه بادمجان (Solanum melongena) موجب کاهش معنی داری در عملکرد این محصول می شود. در جستجوی یک آنتاگونیست موثر علیه قارچ مذکور از خاک های زراعی چند منطقه در استان کرمان، تعداد 110 استرین اکتینومیست خاک زی به دست آمد که از بین آن ها تعداد 18 استرین، فعالیت کیتینازی قوی از خود نشان دادند. از بین استرین های مورد بررسی استرین استرپتومایسس 401 توانست به طور موثری از فعالیت این قارچ هم در شرایط آزمایشگاهی و هم در شرایط گلخانه ای جلوگیری کند. در ادامه برخی ویژگی های بیولوژیکی و فیزیولوژیکی این استرین بررسی شد. هم چنین، به منظور جداسازی ژن کد کننده کیتیناز، استخراج DNA ژنومی از این جدایه به روش CTAB صورت گرفت. تکثیر ژن کد کننده کیتیناز با پرایمرهای CH1FB و CH1RB و توالی یابی آن نشان داد که طول این ژن 876 جفت باز و مشابهت بالا با کیتینازهای خانواده 19 ماندد ChiC از باکتری Streptomycec griseus دارد.

در این بررسی توان آنتاگونیستی 194 جدایه باکتریایی گرم مثبت جداسازی شده از مزارع لوبیای استان مرکزی و 41 جدایه آنتاگونیست Bacillus subtilis متعلق به کلکسیون گروه پژوهشی کنترل بیولوژیکی بیماری های گیاهی دانشگاه تهران، بر اساس ناحیه بازدارندگی از رشد قارچ بیمارگر Fusarium solani f. sp. phaseoli در آزمون سه نقطه ای بررسی شد و در نهایت هشت جدایه برتر B. subtilis جهت آزمایش های گلخانه ای مقدماتی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که جدایه آنتاگونیست B. subtilis M36 جدا شده از مزارع لوبیای استان مرکزی بیشترین اثر را در کاهش بیماری پوسیدگی فوزاریومی ریشه لوبیا داشت. پس از بررسی اثر 9 فرمولاسیون ساخته شده پودر تالک جدایه مذکور در شرایط گلخانه معلوم شد، فرمولاسیون تهیه شده در محیط کشت M1 به همراه چسباننده صمغ عربی با %68.42 کنترل، در کاهش بیماری بهترین اثر را داشت و حتی از دو قارچکش رورال تی اس و تریکومیکس اچ وی به ترتیب با %56.14 و %54.38 کنترل در کاهش پژمردگی ریشه لوبیا موثرتر بود. بررسی جمعیت جدایه آنتاگونیست مذکور به صورت فرمولاسیون های پودر تالک طی دوره نگهداری 150 روزه در دماهای 4 و 25 درجه سلسیوس کاهش نشان داد و شدت کاهش در 25 درجه سلسیوس بیشتر بود. ماندگاری فرمولاسیون تهیه شده در محیط کشت  M1با چسباننده صمغ عربی در دمای 4oC، طی دوره نگهداری از بقیه فرمولاسیون ها بیشتر بود. نوع محیط کشت بر جمعیت و بقا باکتری تاثیر قابل توجهی گذاشت و محیط کشت M1 بیشترین اثر را داشت.

یکی از مهمترین بیماری های یونجه بیماری بوته میری است که توسط عوامل قارچی فوزاریوم (Eusarium spp) و ورتیسلیوم (Verticillium albo atrum) ایجاد می شود. سودمندترین و با صرفه ترین روش مبارزه با بیماری های گیاهی استفاده از ارقام مقاوم بوده لذا تولید ارقام مقاوم یونجه به عامل بوته میری قارچ فوزاریوم (Eusarium spp) دارای اهمیت اقتصادی می باشد. مهمترین اهداف پژوهش که در شرایط گلخانه انجام شده است، بدست آوردن مواد اولیه گیاهی مصون از عامل بیماری جهت تولید واریته و لاین های یونجه مقاوم به بوته میری در مزرعه می باشد.بر اساس اهداف فوق، در سال 1382، (ایستگاه تحقیقاتی البرز کرج محل اجرای طرح)، بذور چهار واریته یونجه با منشا متفاوت ایرانی و خارجی موجود در بانک ژن شامل واریته 358 از ترکیه، واریته نیک شهری از ایران با شماره 11، واریته رنجر از آمریکا با شماره 219 و واریته سیمرچنسکایا از قزاقستان با شماره 17 در جعبه های مخصوص کشت شدند. بعد از شش هفته، گیاهچه های واریته های فوق در معرض آلودگی دو غلظت از دو گونه قارچ فوزاریوم به ترتیب 30×104/ml و 20×104/ml برای Fusarium solani و 60×104/ml و 45×104/ml برای گونه Fusarium oxysporum قرار گرفتند. بعد از ایجاد آلودگی نمونه گیاهچه های هر واریته یونجه با 4 غلظت اسپور و یک تیمار بدون آلودگی (شاهد)، در قالب طرح کاملا تصادفی در شرایط گلخانه کشت شده و بعد از 3 ماه به روش استاندارد، مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این بررسی متوسط شاخص شدت بیماری به دو گونه قارچ فوزاریوم بر اساس علایم بیماری ظاهر شده بر روی اندام های هوایی گیاه و لکه های ایجاد شده توسط قارچ روی برش عرضی ریشه محاسبه گردید. بر اساس روش استاندارد شاخص شدت بیماری واریته یونجه با منشا ایران با درجه کمتر از یک به عنوان واریته مقاوم و واریته های دارای منشا خارجی با نمره درجه 2 با سطوح مقاومت کم یا نسبی ارزیابی شدند.

گیاه گلرنگ با نام علمی L. tinctorius Carthamus از خانواده کمپوزیته و با فعالیت آنتی اکسیدانی می باشد. فعالیت ضد قارچی نانوذرات نقره سنتز شده توسط عصاره گل های گلرنگ علیه بیماری پوسیدگی ریشه لوبیا ناشی از قارچ Fusarium solani در شرایط آزمایشگاهی، گلخانه ای و مزرعه ای بررسی شد. سنتز نانوذرات نقره با روش آنالیز طیف سنجی) UV.Vis (تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR)، پراش اشعه ایکس(XRD) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) ارزیابی شد. فاکتور شدت بیماری در هر بوته لوبیا چیتی(Phaseolus vulgaris L. ) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تشکیل نانوذرات نقره با تغییر رنگ محلول نیترات نقره به قهوه ای تیره بعد از اضافه کردن عصاره به محلول نیترات نقره تایید شد. وجود ماکزیمم جذب توسط آنالیز UV-Visدر محدوده 415 نانومتر دلیلی بر سنتز نانوذرات می باشد. میکروسکوپ الکترونی عبوری شکل نانوذرات را کروی نشان داد. آنالیز XRD اندازه متوسط نانوذرات را 20نانومتر نشان داد. در شرایط آزمایشگاهی، با استفاده از تکنیک اختلاط با محیط کشت حداقل غلظت مهارکنندگی رشد (MIC) روی نرخ رشد میسلیومی قارچ غلظت 200 پی پی ام شد. اثرات بازدارندگی نانوذرات در شرایط گلخانه ای غلظت 800 پی پی ام و در شرایط مزرعه ای غلظت 1000 پی پی ام با روش آغشته سازی بذرهای لوبیا با نانو ذرات مطلوب ارزیابی شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل بین غلظت نانو ذرات مختلف و تاثیر قارچ عامل بیماری بر روی شاخص های اندازه گیری شده معنی دار است.

گروه های سازگاری رویشی (Vegetative Comatibility Groups=VCGs) 53 جدایه Fusarium solani f sp. Pisi (Fsp) بدست آمده از نخود و علفهای هرز مزارع نخود، در فصول زراعی سال های 1381 و 1382 از نقاط مختلف استان فارس شامل حومه شیراز، مرودشت، ممسنی، قیر و کارزین، فسا، خفر، نی ریز، استهبان، سپیدان، فیروزآباد، کوار، بوانات، آباده و اقلید با استفاده از جهش یافتگان nit مورد بررسی قرار گرفت. فراوانی بازیابی جهش یافتگان nit با استفاده از سه محیط کشت حاوی کلرات پتاسیم شامل محیط حداقل (Minimal medium- chlorate=MMC)، محیط سیب زمینی - دکستروز - آگار (Potato dextrode agar- chlorate= PDAC) و محیط کشت زاپکس (Czapek dox agar- chlorate= CDAC) به ترتیب 84.21، 73.53 و 68.57 درصد محاسبه گردید و در نهایت از 53 جدایه Fsp، 476 جهش یافته nit بدست آمد. جهش یافتگان بر اساس نیاز به منابع ازت در سه گروه فنوتیپی nit1 (%60.71)، nit3 (%24.79) و NitM (%14.5) قرار گرفتند.جهت تعیین گروه های سازگاری رویشی جدایه ها، آزمون مقابله سازی بین جهش یافتگان NitM با جهش یافتگان nit1 یا nit3 انجام شد. در مورد جدایه هایی که فاقد NitM بودند مقابله سازی بین جهش یافتگان nit1 و nit3 انجام شد. در نهایت با انجام آزمون مقابله سازی، 53 جدایه Fsp در 11 گروه سازگاری رویشی قرار گرفتند. گروه VCG-1 با 25 جدایه و گروه VCG-11 با یک جدایه به ترتیب بزرگترین و کوچکترین گروه های سازگاری رویشی را تشکیل دادند. خود ناسازگاری رویشی در هیچ کدام از جدایه ها مشاهده نشد. در خصوص ارتباط گروه های سازگاری رویشی با مناطق جغرافیایی جدایه ها به استثنا دو گروه VCG-5 و VCG-7، همبستگی مثبتی مشاهده نشد.